Umowa zlecenie i umowa o dzieło są kontraktami, które pracodawca zawiera z pracownikiem (w przypadku umowy zlecenia może to być również na przykład inna firma) zwykle w przypadku zadań zaplanowanych na krótki czas realizacji. Taki typ umów jest dla pracodawcy korzystny choćby ze względu na brak konieczności ponoszenia kosztów świadczeń ZUS. Umowa o pracę wiąże się dla pracodawcy z koniecznością zapewnienia miejsca pracy, a także pewnego zaplecza socjalnego. Umowa o pracę, szczególnie bezterminowa, jest jednak preferowanym wśród pracowników typem kontraktu między pracobiorcą a pracodawcą. Umowa zlecenie natomiast jest najbardziej popularna wśród studentów (szczególnie studiów zaocznych lub wieczorowych), którzy szukają możliwości zarobkowej bez konieczności pracy na pełen etat. W praktyce zarówno umowa zlecenie jak i umowa o dzieło stwarzają możliwość nadużyć i tylko od asertywności i wiedzy pracownika zależy to, czy jego prawa będą respektowane przez pracodawcę. Umowa zlecenie i umowa o dzieło nie podlegają ? w przeciwieństwie do umowy o pracę ? choćby przepisom o minimalnym wynagrodzeniu lub urlopie wypoczynkowym. Umowa o dzieło jest kontraktem mniej charakterystycznym, szczególne gdy porównamy go z umową o pracę. Umowa o dzieło odznacza się znaczną samodzielnością wykonawcy w zakresie realizacji umówionego zadania. Pracownik także nie podlega poleceniom przełożonego w odróżnieniu od umowy o pracę i sam decyduje o wykonaniu dzieła. Wykonawcy nie obowiązują normy czasu pracy.